พันธะโคเวเลนต์ คือ แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอะตอมที่เกิดจากอะตอมใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนรวมกันเป็นคู่ การที่อะตอมของธาตุมารวมตัวกัน โดยวิธีใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกันก็เพื่อให้เวเลนซ์อิเล็กตรอนของแต่ละอะตอมครบ 8 ซึ่งเป็นไปตามกฎออกเตตนั่นเอง (ยกเว้นธาตุไฮโดรเจนครบ
2)เมื่ออะตอมรวมตัวกัน โดยเกิดพันธะโคเวเลนต์ก็จะได้โมเลกุล เรียกว่า โมเลกุลโคเวเลนต์ ซึ่งอาจจะเป็นธาตุ หรือสารประกอบก็ได้ ถ้าเป็นสาร ประกอบอาจ เรียกว่า สารประกอบโคเวเลนต์ อิเล็กตรอนคู่ที่อะตอมทั้งสองใช้ร่วมกัน เรียกว่า อิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะ ส่วนอิเล็กตรอนคู่ที่ ไม่ได้เกิดพันธะ เรียกว่า อิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว
ชนิดของพันธะโคเวเลนต์
พันธะโคเวเลนต์แบ่งออกได้ 3 ชนิด ดังนี้
1. พันธะเดี่ยว คือ พันธะที่เกิดจากการใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน 1 คู่ ตัวอย่าง เช่น พันธะระหว่างไฮโดรเจนกับธาตุฟลูออรีน ในโมเลกุลไฮโดรเจนฟลูออไรด์ ไฮโดรเจนมี 1 เวเลนซ์อิเล็กตรอน ส่วนฟลูออรีนมี 7 เวเลนซ์อิเล็กตรอน เมื่อใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน 1 คู่เกิดเป็นพันธะเดี่ยว ไฮโดรเจนจะมี 2 เวเลนซ์อิเล็กตรอน ส่วนฟลูออรีนจะมี 8 เวเลนซ์อิเล็กตรอน พันธะระหว่างธาตุออกซิเจน 1 อะตอมกับธาตุ คลอรีน 2 อะตอมในโมเลกุลไดคลอรีนมอนอกไซด์ ออกซิเจนมี 6 เวเลนซ์อิเล็กตรอนต้องการอีก 2 เวเลนซ์อิเล็กตรอน คลอรีนแต่ละอะตอม
มี 7 เวเลนซ์อิเล็กตรอนต้องการอีก 1 เวเลนซ์อิเล็กตรอน เมื่อคลอรีนแต่ละอะตอมใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกับออกซิเจน 1 คู่ เกิดเป็นพันธะ
เดี่ยว 2 พันธะ ก็จะทำให้ออกซิเจนและคลอรีนแต่ละอะตอมมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 8
2. พันธะคู่ คือ พันธะที่เกิดจากการใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน 2 คู่ ตัวอย่างเช่น พันธะระหว่างอะตอมของออกซิเจน 2 อะตอมใน โมเลกุลของก๊าซออกซิเจน ออกซิเจนแต่ละอะตอมมี 6 เวเลนซ์อิเล็กตรอน ยังขาดอีก 2 เวเลนซ์อิเล็กตรอน เมื่อใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน 2 คู่ (มาจากอะตอมละ 1 คู่) เกิดเป็นพันธะคู่ ก็จะทำให้ออกซิเจนแต่ละอะตอมมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 8
3. พันธะสาม คือ พันธะที่เกิดจากการใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน 3 คู่ ตัวอย่างเช่น พันธะระหว่างอะตอมของไนโตรเจน 2 อะตอม ในโมเลกุลของก๊าซไนโตรเจน ไนโตรเจนแต่ละอะตอมมี 5 เวเลนซ์อิเล็กตรอน ยังขาดอีก 3 เวเลนซ์อิเล็กตรอน เมื่อใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน 3 คู่ (มาจากอะตอมละ 3 อิเล็กตรอน) เกิดเป็นพันธะสาม ก็จะทำให้ไนโตรเจนแต่ละอะตอมมี เวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 8
ในการเกิดพันธะโควาเลนต์ชนิดพันธะเดี่ยวส่วนใหญ่อิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะมาจากอะตอมละ 1 อิเล็กตรอน แต่ถ้าอิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะ มาจากอะตอมใดอะตอมหนึ่งแต่เพียงอะตอมเดียว จะเรียกพันธะที่เกิดขึ้นว่า พันธะโคออดิเนตโคเวเลนต์
|